Ашық сабақ Олжабаева Р.



          Бекітемін:______________

                                                                                                   Құндылық: «Әділдік және жауапкершілік» айы

Дәйек сөзі: «Жауапкершілік — адамгершілік қасиеттің көрінісі!»

Бөлім ІІІ-бөлім: Табиғатты пайдалану және геоэкология 3.2 Геоэкологиялық зерттеулер негіздері
Педагогтің тегі,аты,әкесінің аты(бар болса)  

Олжабаева Рабига Ансагановна

 

Күні 19.11.2025
Сынып Қатысушылардың  саны: Қатыспағандар саны:
Сабақтың  тақырыбы Геоэкологиялық аудандастыру
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме) 10.3.2.3- дүниежүзі (Қазақстан)  аумағын ластану және табиғи ортаның бұзылу деңгейі бойынша аудандастыру
Сабақтың  мақсаты Ø  Қазақстан аумағын ластану және табиғи ортаның бұзылу деңгейін анықтайды.

Ø  Қазақстан аумағын ластану және табиғи ортаның бұзылу деңгейі бойынша геоэкологиялық  аудандастырады.

Құндылықтарға баулу Берілген ортақ іс үшін  ұжым алдындағы жауапкершілікті түсіну;
Сабақтың кезеңі/ уақыты Мұғалімнің әрекеті Оқушының әрекеті Бағалау Ресурстар
               Басы

/13 мин/

 І.Ұйымдастыру кезеңі. (Қызығушылығын ояту)  (4 мин)

1.      а) Мұғалімнің  кіріспе сөзі. (Сабаққа психологиялық  көңіл-күй)

2.      ә) Оқушылардың  назарын  сабаққа  аудару  үшін географиялық нысандар бейнеленген мозайка лар қиындылар арқылы  топтасып, шыққан географиялық нысандар бойынша 3 топқа бөлінеді: 

1)  Каспий                     

2)  Арал

3)  Балқаш

3.       б) Сабақтың өн бойында жүретін  «Білім  қазынасы» бағалауын түсіндіріп өтеді. (2 мин).(Сабақ әр кезеңдерінде оқушылардың сабаққа белсене қатысуына қарай әр оқушыға жеке білім нүктелерін  мұғалім маркермен белгілеп отырады,сабақ соңында  оқушы неше білім нүктелерін жинаса,сол бойынша (10 балдық шкаламен) бағаланады.

ІІ.  А) Үй тапсырмасын пысықтау (4 мин)

« Геоэкологиялық аудандастыру » тақырыбы бойынша Wordwall  сандық платформасы арқылы   тиісті суреттерді –микро, меза, мега деңгейлер бойынша аудандастырып,  сәйкестендіру .

     Ә)«Миға шабуыл» әдісі  арқылы  (жаңа сабақтың мазмұнын ашу)    (3 мин)                        

 Оқушылармен бірлесіп сабақтың/оқу мақсатын анықтайды.

Әр оқушы өз ойымен бөліседі.Өзгенің пікірін толықтырады

Мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен  таныстырады

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                               

 

 

 

 

 

 

 

 

Мақсаты: Жылдам  әрі  функционалды түрде сыни ойлануды  дамыту.

Ұжымдық әрекет.

Жағымды ахуал туғыза отырып,  географиялық нысандар бейнеленген мозайка арқылы топқа бөлінеді!

 Сабақтың өн бойында жүретін «Білім қазынасы» бағалауымен танысады.

Оқушылар «Геоэкологиядағы антропогендік факторлар» тақырыбы бойынша Wordwall  сандық платформасы арқылы   тиісті сөздерді сәйкестендіреді .

Сабақтың тақырыбы анықтайды. Оқу мақсаттары (ОМ) мен бағалау критерийлерімен танысады.

 

 

 

 

Құндылыққа байланысты:

1.Табиғат алдындағы адамзат баласының  жауапкершілігі  қандай?

Оқушылар суреттерге өз ойларын айта отырып, өзара ұжымдық талқылау  жасайды.

 

ҚБ өзін өзі  бағалау

ҚБ

Дескрипторы:

—  дүниежүзі аумағын ластану және табиғи ортаның бұзылуын  «микро, меза және мега» деңгей  бойынша аудандастырады.

Жарайсың! Бәрекелді! (Мадақтау)

Әр түрлі суреттер,

Мозайкалар,

ұялы телефон

https://wordwall.net/resource/102152134

Таныстырылым

(презентация)

  Түрлі-түсті  қағаздар, плакаттар, маркерлер,

Ортасы

/25 мин/

V. Жаңа сабақ.

А)« Геоэкологиялық аудандастыру » бейнеролик көрсетіледі.

/3 мин/

Топтық жұмыс

Ә)«ПОПС» формуласы арқылы мазмұнды игеру.

(Әр топқа   мәтін бойынша тапсырма беремін,оқушылар берілген мәтін бойынша тақырып мазмұнын ашатын  жұмыстарды қорғайды.)  / 11 мин/

Бірінші сөйлем: «Біздің ойымша:….».

Екінші сөйлем: «Себебі, біз оны былай түсіндіреміз…».

Үшінші сөйлем: «Оны біз мына фактілермен, мысалдармен дәлелдей аламыз….».

Соңғы сөйлем: «Осыған байланысты біз мынадай қорытынды шешімге келдік…».

Каспий тобы: «Геоэкологиялық аудандастыру» (ұғымдарға түсінік беру)

Арал тобы: «Қазақстанның геоэкологиялық аудандастырылуы»

  (Қазақстанның табиғи ортасының ластануы бойынша деректер келтіреді)

Балқаш тобы:  «Қазақстанның табиғи ортасындағы экологиялық

                         шиеленіс деңгейі»  /7-кесте бойынша талқылау/

ҚБ (1)

Бағалау критерийлері  № Дескрипторлар
Мәтінмен жұмыс жасай отырып, Қазақстан аумағын ластану және табиғи ортаның бұзылу деңгейі  бойынша аудандастырады.

Жалпы балл:  4 балл

1 Геоэкологиялық  аудандастыру ұғымына түсінік береді.
2 Қазақстанның  табиғи ортасының ластануы бойынша деректер  келтіре отырып, геоэкологиялық аудандастырады.
3 Қазақстанның табиғи ортасындағы экологиялық  шиеленіс деңгейі бойынша топтастырады.
4 Топтық  жұмысқа  топ мүшелерінің белсенді  және толық  қатысады.

VІ. Жаңа сабақты бекіту

1-тапсырма (Жұптық  жұмыс)  

Төменде берілген Қазақстан аумағының геоэкологиялық аудандастырылу картасы бойынша:

Ø  экологиялық қауіптілігі бойынша апатты деңгей аудандарын анықтаңыз; (Арал теңізі,Кенді Алтай, Семей ядролық полигоны, Каспий теңізі)

Ø  Экологиялық қауіптілігі бойынша апатты деңгей аудандары туралы ақпарат жинақтаңыз;

Ø  Апаттың салдарына баға беріңіз.

Ø  Шешу жолдарын ұсынады

ҚБ (1)

Бағалау критерийлері  № Дескрипторлар
Қазақстан аумағының геоэкологиялық аудандастырылу картасы бойынша экологиялық проблемаларды апатты деңгей бойынша жіктеп, салдарын талдайды.

Жалпы балл:  3 балл

1 Қазақстанның  экологиялық  проблемалардың пайда болу механизмі мен  апатты деңгей аудандарын анықтайды 
2 Қазақстанның   экологиялық   проблемаларының

себеп-салдарына талдау жасайды.

3 Шешу жолдарын  ұсынады.

 

2-тапсырма (Жеке жұмыс) /7 мин/

Оқушылар «Қазақстанның  ауа атмосферасының ластану индексі»  картасы бойынша өз ойларын  айтады.

Қазақстандағы «ең  ауасы лас» қалалар»

Ø  Бұл суреттерден   қандай ортақ  ой түйіндеуге болады?

Ø  Неліктен  экологиялық  проблемалар  туындайды?

Ø  Олар қай уақытта апатқа айналады?

Ø  Сіз тұратын аймақтың экологиялық жағдайы экологиялық

шиеленістің қандай  деңгейіне сәйкес деп санайсыз?

Ø  Бұл деңгейге сәйкес деп санауыңыздың себебін түсіндіріңіз.

Ø  Сіздің аймақта экологиялық мәселені шешу үшін қандай іс – шаралар жүргізілуде?

Ø  Сіз экологиялық мәселені шешудің қандай жолын ұсынасыз? 

Ø   

Бағалау критерийлері  № Дескрипторлар
Қазақстанның геоэкологиялық картасын пайдалана отырып,  Қазақстан аумағындағы экологияық мәселелердің шешу жолдарын ұсынады .

Жалпы балл:  3 балл

1 Өз аймағындағы экологиялық жағдайдың шиеленіс деңгейін анықтайды
2 Шиеленіс деңгейіне сәйкестігін түсіндіреді
3 Экологиялық мәселені шешу үшін аймақта жүргізіліп жатқан іс – шараларды атайды
Бейнероликтен көрген  тақырыпқа сай материалдардан  ұғымдарға түсінік алады.

Әр топ  мәтін бойынша берілген мәтін бойынша тақырып мазмұнын ашатын  жұмыстарды қорғайды.)

Оқушылар  Қазақстан аумағының геоэкологиялық аудандастырылу картасы бойынша жұптасып, талдау жасайды.

Оқушылар

«Қазақстанның  ауа атмосферасының ластану индексі»  картасы бойынша өз ойларын  айтады

Жарайсың! Бәрекелді! (Мадақтау)

ҚБ: Әр дұрыс жауап үшін:1 балл

 

Жалпы балл: 4 балл

Жарайсың! Бәрекелді! (Мадақтау)

ҚБ: Әр дұрыс жауап үшін:1 балл

 

Жалпы балл: 3 балл

Жарайсың! Бәрекелді! (Мадақтау)

ҚБ: Әр дұрыс жауап үшін:1 балл

 

Жалпы балл: 3 балл

Геоэкология-лық аудандастыру туралы бейнеролик

https://app.fliki.ai/editor/691972692b3c75a4a397ab08

Оқулықта

(66-69 беттер),

қосымша материалдар

Дүние жүзінің және Қазақстанның физикалық картасы

Сабақтың соңы

/7 мин/

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  Wordwall  сандық платформасы  арқылы  «Қазақстанның  геоэкологиялық аудандастыру» тақырыбы бойынша берілген суреттерді сәйкестендіру арқылы,сабақты қорытындылайды. /3 мин/

Рефлексия /3 мин/

  Оқушылар бүгінгі сабақтың  мақсатына жеткізетін тапсырмалар орындауына қарай, өз түсінгенін  Answergarden  платформасы арқылы  берілген сілтемеге өтіп, өз ойын тұжырымдап жазады. /3 мин/

                                                   https://answergarden.ch/5085180

                       

Бағалау 

«Білім қазынасы» бойынша  1-10 баллдық  жүйе бойынша  оқушылардың  сабаққа  қатысу белсенділігі  бойынша  бағаланады

Үйге тапсырма

1.§19-ды  оқып, тақырыптағы жаңа  географиялық сөздіктерді  жазып алу.

Оқушылар Wordwall  әдісі арқылы  «Қазақстанның  геоэкологиялық аудандастыру» тақырыбы бойынша берілген суреттерді сәйкестендіру арқылы,сабақты қорытындылайды

Бүгінгі сабақтан түйген ойлары мен тұжырымдарына байланысты рефлексия жасайды.

Жарайсың! Бәрекелді! (Мадақтау)

 

https://wordwall.net/resource/102154359

Рефлексия

           

 

   Бекітемін:______________

                                                                                                   Құндылық: «Әділдік және жауапкершілік» айы

Дәйек сөзі: «Жауапкершілік — адамгершілік қасиеттің көрінісі!»

Бөлім ІІІ-бөлім: Табиғатты пайдалану және геоэкология

3.2 Геоэкологиялық зерттеулер негіздері

Педагогтің тегі,аты,әкесінің аты(бар болса)  

Олжабаева Рабига Ансагановна

Күні 19.11.2025
Сынып Қатысушылардың  саны: Қатыспағандар саны:
Сабақтың  тақырыбы Геоэкологиялық аудандастыру
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме) 10.3.2.3- дүниежүзі (Қазақстан)  аумағын ластану және табиғи ортаның бұзылу деңгейі бойынша аудандастыру
Сабақтың  мақсаты Ø  Қазақстан аумағын ластану және табиғи ортаның бұзылу деңгейін анықтайды.

Ø  Қазақстан аумағын ластану және табиғи ортаның бұзылу деңгейі бойынша геоэкологиялық  аудандастырады.

Құндылықтарға баулу Берілген ортақ іс үшін  ұжым алдындағы жауапкершілікті түсіну;
Сабақтың кезеңі/ уақыты Мұғалімнің әрекеті Оқушының әрекеті Бағалау Ресурстар
               Басы

/8 мин/

 І.Ұйымдастыру кезеңі. (Қызығушылығын ояту)  (1 мин)

4.       а) Мұғалімнің  кіріспе сөзі. (Сабаққа психологиялық  көңіл-күй

5.        ә) Сабақтың өн бойында жүретін  «Білім  қазынасы» бағалауын түсіндіріп өтеді. (1 мин).(Сабақ әр кезеңдерінде оқушылардың сабаққа белсене қатысуына қарай әр оқушыға жеке білім нүктелерін  мұғалім маркермен белгілеп отырады,сабақ соңында  оқушы неше білім нүктелерін жинаса,сол бойынша (10 балдық шкаламен) бағаланады.

ІІ.  А) Үй тапсырмасын пысықтау (6 мин)

Топтық жұмыс

Африка тобы

Солтүсті Америка тобы

Оңтүстік Америика тобы

Еуразия тобы

  Әр топ берілген материк бойынша мемлекеттердің геоэкологиялық аймақтарын анықтап,олардың шығу себебін сипаттап,кескін картаға түсіреді

 

 

  

Ұжымдық әрекет.

Жағымды ахуал туғызу

 Сабақтың өн бойында жүретін «Білім қазынасы» бағалауымен танысады

Берілген топтық жұмыс бойынша д жүзінің геоэкологиялық аймақтарын анықтайды,себебін сипаттайды,мемлекеттерді кескін картаға түсіреді

 2 балл

 

ҚБ өзін өзі  бағалау

ҚБ

Дескрипторы:

—  дүниежүзі аумағын ластану және табиғи ортаның бұзылу деңгейі бойынша анықтайды,кескін картаны орындайды

Карта,кескін карта

Таныстырылым

(презентация)

Ортасы

/30 мин/

Жаңа сабақ  Ә)«Миға шабуыл» әдісі  арқылы  (жаңа сабақтың мазмұнын ашу)

Суреттер көрсетіледі   (3 мин)  

     

Оқушылармен бірлесіп сабақтың/оқу мақсатын анықтайды.

Әр оқушы өз ойымен бөліседі.Өзгенің пікірін толықтырады

Мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен  таныстырады

Мақсаты: Жылдам  әрі  функционалды түрде сыни ойлануды  дамыту.

Дәптермен жұмыс:

-Тақырыпты жазу

ЖИ бойынша GJJGLE IT  құрастыру

     Тапсырма            а)            Геоэкологияға әсер етуші факторлар

 

Мақсаты:Шапшаңдыққа ,бәсекелестікке үйретіп,ойлау қабілеттерін дамыту

 

Тақырыпқа байланысты бейнеролик көрсетіледі

 

 

 

 

 

                                                                                     

Оқулықпен жұмыс (Жұптық)

Ә)«ПОПС» формуласы арқылы мазмұнды игеру.(3 мин)

(Әр жұпқа мәтін бойынша,оқулықты пайдалана отырып тапсырма  орындау)

Бірінші сөйлем: «Біздің ойымызша:….».

Екінші сөйлем: «Себебі, біз оны былай түсіндіреміз…».

Үшінші сөйлем: «Оны біз мына фактілермен, мысалдармен дәлелдей аламыз….».

Соңғы сөйлем: «Осыған байланысты біз мынадай қорытынды шешімге келдік…».

Бағалау критерийлері  № Дескрипторлар
Мәтінмен жұмыс жасай отырып, Қазақстан аумағын ластану және табиғи ортаның бұзылу деңгейі  бойынша аудандастырады.

Жалпы балл:  2балл

1 Геоэкологиялық  аудандастыру ұғымына түсінік береді.
2 Қазақстанның  табиғи ортасының ластануы бойынша деректер  келтіре отырып, геоэкологиялық аудандастырады.
3 Жұптық  жұмысқа оқушылардың белсенді қатысуы 

 

 

Сабақтың тақырыбы анықтайды. Оқу мақсаттары (ОМ) мен бағалау критерийлерімен танысады.

Құндылыққа байланысты:

1.Табиғат алдындағы адамзат баласының  жауапкершілігі  қандай?

 

 

 

(Google It әдісі бойынша) Ж И

Оқушылар сызбаны толықтырып,факторларды жазады( 1 балл)

 

 

ЖИ платформасымен жасалған видеоролик

Дайындалған бейнероликтен көрген  тақырыпқа сай материалдардан  ұғымдарға түсінік алады.

Әр жұп  мәтін бойынша берілген мәтін бойынша тақырып мазмұнын ашатын  жұмыстарды қорғайды.)

 

Жарайсың! Бәрекелді! (Мадақтау)

Дескрипторы:

—  Қазақстанның геоэкологиялық жағдайына әсер етуші факторларды анықтайды

Суреттер

Интерактивті тақта

Видеоролик Геоэкология-лық аудандастыру туралы бейнеролик

https://app.fliki.ai/editor/691972692b3c75a4a397ab08

   

Тапсырма /7-кесте бойынша талқылау/ География тілі-карта (Жеке жұмыс)  

Төменде берілген Қазақстан аумағының геоэкологиялық аудандастырылу картасы бойынша:

Ø  экологиялық қауіптілігі бойынша апатты деңгей аудандарын анықтаңыз; (Арал теңізі,Кенді Алтай, Семей ядролық полигоны, Каспий теңізі)

Ø  Экологиялық қауіптілігі бойынша апатты деңгей аудандары туралы ақпарат жинақтаңыз;

Ø  Апаттың салдарына баға беріңіз.

Ø  Шешу жолдарын ұсынады

ҚБ (1)

Бағалау критерийлері  № Дескрипторлар
Қазақстан аумағының геоэкологиялық аудандастырылу картасы бойынша экологиялық проблемаларды апатты деңгей бойынша жіктеп, салдарын талдайды.

Жалпы балл:  3 балл

1 Қазақстанның  экологиялық  проблемалардың пайда болу механизмі мен  апатты деңгей аудандарын анықтайды 
2 Қазақстанның   экологиялық   проблемаларының

себеп-салдарына талдау жасайды.

3 Шешу жолдарын  ұсынады.

 

Жергілікті жердің Геоэкологиялық жағдайы(Ақтөбе облысы,Ақтөбе қаласы)

 Ақтөбе облысы бойынша экология департаментінің мемлекеттік экологиялық бақылау бөлімінің бас маманы Ақшабаева Ақмарал Саматқызы(арнайы шақырылған маман )

Оқушыларға мәлімет береді

Оқушылар  Қазақстан аумағының геоэкологиялық аудандастырылу картасы бойынша жеке талдау жасайды. Жарайсың! Бәрекелді! (Мадақтау)

ҚБ: Әр дұрыс жауап үшін:1 балл

Жарайсың! Бәрекелді! (Мадақтау)

ҚБ: Әр дұрыс жауап үшін:1 балл

 

Жалпы балл: 3 балл

Жарайсың! Бәрекелді! (Мадақтау)

Оқулықта

(66-69 беттер),

қосымша материалдар

Дүние жүзінің және Қазақстанның физикалық картасы

Сабақтың соңы

/7 мин/

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  Wordwall  сандық платформасы  арқылы  «Қазақстанның  геоэкологиялық аудандастыру» тақырыбы бойынша берілген суреттерді сәйкестендіру арқылы,сабақты қорытындылайды. /3 мин/

 

Рефлексия /3 мин/

  Оқушылар бүгінгі сабақтың  мақсатына жеткізетін тапсырмалар орындауына қарай, өз түсінгенін  Answergarden  платформасы арқылы  берілген сілтемеге өтіп, өз ойын тұжырымдап жазады. /3 мин/

                                                      https://answergarden.ch/5085180                                                                                      

Бағалау 

«Білім қазынасы» бойынша  1-10 баллдық  жүйе бойынша  оқушылардың  сабаққа  қатысу белсенділігі  бойынша  бағаланады

Үйге тапсырма

1.§19-ды  оқу,Қазақстанның,Ақтөбе облысының геоэкологиялық жағдайын кескін картаға түсіру

Оқушылар Wordwall  әдісі арқылы  «Қазақстанның  геоэкологиялық аудандастыру» тақырыбы бойынша берілген суреттерді сәйкестендіру арқылы,сабақты қорытындылайды

Бүгінгі сабақтан түйген ойлары мен тұжырымдарына байланысты рефлексия жасайды.

Жарайсың! Бәрекелді! (Мадақтау)

https://wordwall.net/resource/102154359

Рефлексия

Пайдалы сілтемелер

«tilqural.kz» «Abai.institute» «Tilmedia.kz» «Balatili.kz» «Emle.kz» , «Тermincom.kz» «Sozdikqor.kz» «Qazcorpora.kz» «Qujat.kz» «Atau.kz» «Qazlatyn.kz» «Tilalemi.kz»