Бекітемін________________________

Білім беру ұйымының атауы		Бауыржан Момышұлы атындағы №62ЖББОМ.
Пәні:		Жаратылыстану
Бөлім:		5.3 Заттар және материалдар
Педагогтің аты – жөні:		Кушекова Е.Н.
Күні:		17.11.2025
Сынып: 5а		Қатысқандар саны:		Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы:		Заттардың жіктелуі
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты:		5.3.2.1 – қоспалар мен таза заттарды ажырату
Сабақтың мақсаты		Қоспалар мен таза заттарды ажыратады ЕББҚ Қоспалар мен таза заттарды біледі;
Құндылықты дарыту		Әділдік және жауапкершілік
Апта дәйек сөзі:		«Бірлік болмай тірлік болмас.»
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыты	Педагогтің іс – әрекеті		Білім алушының іс – әрекеті		Бағалау	Ресурстар
Сабақтың басы 2 мин 5 мин	(Ұ) Ұйымдастыру кезеңі Оқушылармен амандасып, оқушылардың көңілін сабаққа аудару. Сыныпты түгелдеу, сыныптағы оқушылардың зейінін сабаққа аудару. Оқушыларды 3 топқа бөлу. https://flippity.net/ 1.      Топ. Сұйық заттар. 2.       Топ. Қатты  заттар. 3.      Газ тәрізді заттар.   Үй жұмысы Ø  Физикалық және химиялық құбылыстарды анықтайды. Үй тапсырмасы. № Мысал Құбылыс түрі 1 Мұздың еруі                                          құбылыс 2 Қағаздың жануы                                        құбылыс 3 Темірдің тат басуы                                             құбылыс 4 Судың булануы     құбылыс 5 Жаңбырдың буланып, бұлт түзуі                              құбылыс 6 Сүттің ашуы                                         құбылыс 7 Шынының сынуы                                            құбылыс 8 Нанның пісуі                                             құбылыс 9 Майдың еруі                                                құбылыс 10 Отынның жануы                                              құбылыс		Мұғаліммен амандасып, кезекші оқушы сыныптағы оқушылардың санын баяндайды. Flippity әдісі арқылы. Оқушылар заттардың физикалық  және химиялық құбылыстарды анықтайды		(ҚБ) мұғалім 1-10 балл аралығында бағалайды Дескриптор: Жалпы – 2 балл: Физикалық және химиялық құбылыстарды анықтайды	https://flippity.net/ https://wordwall.net/resource/98309570/% https://wordwall.net/ru/resource/98309570
Сабақтың ортасы 3 мин 6 мин 6 мин 10 мин 8 мин	Жаңа сабақ Ючсьзаттардыңвлыалылоаынныңыларжфылрларлқоспаларіывцузлжәнеалтвтазазаттарваоываорыл           Мағынаны тану Бейнеролик: Таза және қоспа заттар Ø  Таза зат табиғатта болама? Болса мысал келтірейік? Ø  Қоспа дегеніміз не? Ø  Түртіп алу әдісі. Оқушылар тақырыпты оқып  маңызды ақпараттарды түртіп алады. Ең маңызды ақпарат. Мысалы. Қорытынды.       1.      Тапсырма (ТТ)Топтық тапсырма 1 топ.Заттарды магнит арқылы ажыратады. 2.      Топ  суда тұндыру арқылы ажыратады. 3.      Топ. Құм мен тұзды суда тұндыру арқылы ажыратады. 1.      Тапсырма (ЖЖ) Жұптық жұмыс. 1.      Біртекті қоспалар (Гомогенді) іс жүзінде көрсету. 2.      Әртекті қоспалар (Гетерогенді) суретпен түсіндіру. 3.      Таза және қоспалардың қасиеттері. Схема арқылы түсіндіру. 2.      Тапсырма (ЖТ) Жеке тапсырма (ЕББҚ) Тізімдегі заттар қандай қоспадан тұратын жазыңыз Ø  Балмұздақ Ø  Нан Ø  Майонез Ø  Пицца 3.      Тапсырма (ЖТ) Жеке тапсырма Сәйкестендіру.   Сәйкестендіру.		Мюнстенберг әдісі арқылы жаңа сабақтың тақырыбымен мақсатын атайды Оқушыар бейнероликті ұжым болып талқылайды. Тақырыпқа қатысты кілттік сөздерді анықтап мағынасын ашады Оқушылар мұғалімнің нұсқаулығымен тәжірибе жасайды Оқушылар қоспа заттардың құрамы неден тұратын жазады		«Жарайсың» деген мадақтау сөзімен  ынталандыру. Дескриптор: Жалпы 3 – балл: 1.Таза заттар не екенін атайды; 2.Қоспа заттардың не екенін атайды; 3.Қорытпалардың не екенін атайды; Дескриптор: Жалпы 3  – балл: 1.Тақырыпқа сәйкес тәжірибе жасайды Дескриптор: Жалпы 2  – балл: 1.Заттардың құрамын анықтайды	https://youtu.be/3CYgJsxZqj4?si=klEl24Nu6FUWcQHo Құбыр суы, спирт, шам, шыны, тамшуыр, тұтқыш https://wordwall.net/resource/101602160/
Сабақтың соңы 5 мин	Кері байланыс: Жер шары арқылы. Үй тапсырмасы Атамұра баспасы 2017 жыл:§20		Оқушы жаңа тақырыпты қорытындылап бүгінгі сабаққа кері байланыс орнатады		Мұғалім оқушылардың тапсырмаларды орындауына байланысты 1 – 10 балл аралығында бағалайды
Үйге тапсырма.	Интернет ресурстарын пайдаланып. Мельхиор,нихром,латунь,қола болат, қоспаларының құрамын анықтап келу.

ЕББҚ үй  тапсырмасы.

Құбылыстар	Мысалдар
Физикалық
Химиялық

Қоспалардың күнделікті өмірдегі маңызы

Қоспалар біздің күнделікті өміріміздің ажырамас бөлігі болып табылады және көптеген салаларда қолданылады.

Ауа

Тыныс алу үшін қажетті, оттегі, азот, аргон және басқа газдардың қоспасы.

Тұзды су

Тағам дайындауда, консервациялауда және тіпті медицинада қолданылады.

Металл қорытпалары

Болат, жез сияқты қорытпалар құрылыста, машина жасауда және техникада беріктігі үшін қолданылады.

Тағамдар мен Сусындар

Кофе, шай, сүт, салаттар — барлығы әртүрлі қоспалар.

Ауадағы газдардың пайыздық үлесі.

Қосымша дерек.

Біртекті қоспалар (Гомогенді)

• Құрамдас бөліктері барлық жерде біркелкі тараған.
• Көзбен немесе микроскоппен ажырату мүмкін емес.
• Мысал: тұздың судағы ерітіндісі, қанттың судағы ерітіндісі, ауа.

Әртекті қоспалар (Гетерогенді)

• Құрамдас бөліктері біркелкі тарамаған.
• Көзбен немесе микроскоппен оңай ажыратылады.
• Мысал: құм мен тұз қоспасы, мұнай мен су қоспасы, гранит тасы.

Таза заттардың қасиеттері

• Тұрақты қасиеттер: қайнау, қату, балқу температуралары тұрақты.
• Біртекті құрам: кез келген бөлігінің құрамы бірдей.
• Мысал: Таза судың қайнау температурасы 100°C (атмосфералық қысымда).

Қоспалардың қасиеттері

• Өзгермелі қасиеттер: қайнау, қату, балқу температуралары құрамына байланысты өзгереді.
• Ауыспалы құрам: құрамы өзгермелі болуы мүмкін.
• Мысал: Тұз еріген судың қайнау температурасы 100°C-тан жоғары болады.

 

1. Біртекті қоспалар (Гомогенді) іс жүзінде көрсету.
2. Әртекті қоспалар (Гетерогенді) суретпен түсіндіру.
3. Таза және қоспалардың қасиеттері.Схема арқылы түсіндіру.

1 топ.Заттарды магнит арқылы ажыратады.

Темір мен бордың қоспасының жанына  магнитті жақындатсаң , темір ұнтағы жабысып, бордың ұнтағы  сол жерде қалып қояды.

2Топ  Суда тұндыру арқылы ажыратады.

Темір ұнтағы мен бордың ұнтағын  бір ыдысқа салып, үстіне су құйсаң, бор судың бетіне қалқып шығады да, темір ыдыстың түбінде қалады.

3Топ. Қүм мен тұзды суда араластыру арқылы ажыратады.

Екі стаканға су құйып біріне құм, екішісіне  тұз салыңдарда араластырыңдар. Құм суда ерімейді. Оны қанша араластырса да,біраздан кейін түбіне тұнады.ал тұз еріп, ұсақ түйірлері ғана су түбіне қалады. Бірақ екеуінде қоспа зат деп атаймыз.

(ЖТ) Жеке тапсырма

Тізімдегі заттар қандай қоспадан тұратын жазыңыз

         Балмұздақ

         Нан

         Майонез

         Пицца.

Сәйкестендіру.

1. Таза .
2. Қоспа заттар

А. Тұрақты физикалық қасиеті бар заттар

Ә. Әртүрлі заттардың жиынтығы.

3.Таза заттар                           Әлемде өте аз немесе тіпті жоқ деуге болатын заттар

5.газ, сұйық, қатты

Қоспалардың агрегаттық күйлері

магнитпен

Құммен темірдің қосындысын бөлу әдісі

Тұндыру

Құммен судың қосындысын қалай бөлеміз

Дистелденген су қандай зат

Таза зат

4. Ауа қандай затқа жатады

Қоспа

Қоспа

6.Тұздың судағы ерітіндісі

Таза зат

Күкірт қандай заттар тобының өкілі

Ең маңызды ақпарат.	Мысалы.	Қорытынды.

Ең маңызды ақпарат.	Мысалы.	Қорытынды.

Ең маңызды ақпарат.	Мысалы.	Қорытынды.

Ең маңызды ақпарат.	Мысалы.	Қорытынды.
Ең маңызды ақпарат.	Мысалы.	Қорытынды.
Ең маңызды ақпарат.	Мысалы.	Қорытынды.
Ең маңызды ақпарат.	Мысалы.	Қорытынды.